30 Nisan 2018 Pazartesi

Kendini Kurtardıktan Sonra Yaşam Koçu Kesilmek

Kendini sağlama aldıktan sonra hayata dair tavsiyelerde bulunmak çok kolay. Geçen sene yazdığım bazı yazılara rastladım da, yalın ve güzel yaşamaya dair örtük de olsa kimi tavsiyeler vermişim. Tamam, üslup didaktik değil ama şu “hayatı çözmüş” havalarını, “aşmış” havalarını sevimsiz buldum. Sanki bilgi tek başına yeterliymiş, tek başına hayatı dönüştürebilirmiş gibi. Yalın ve güzel yaşamayı, mutlu yaşamayı lise ve üniversitedeki hâline dönüp anlat Tamer. Bakalım etkisi olacak mı?

Kendini ekonomik bakımdan sağlama aldıktan sonra düzlüğe çıkıyorsun. Dertler bitmez bitmesine. Yine de dertlerin en büyüğü parasızlık arkadaş... İhtiyaçlar hiyerarşisinin en alt basamaklarındaysan, cebinde on lira yoksa, yarın ne yiyeceğin belli değil, kira parasını nasıl denkleştireceğin filan meçhulse, paçayı sıyırmış birilerinin çıkıp sana hayata dair tavsiyeler vermesi hiçbir anlam ifade etmiyor. Dengeli yaşamak, ne ifrat ne tefrit, duygularla aklı dengede tutmak, insan ilişkileri, maneviyat, şunlar, bunlar. Eee? Adam doğalgaz faturasını nasıl ödeyeceğini düşünüyor? Parasızlıktan daha o basamaklara, estetik ve entelektüel ihtiyaçlar kısmına geçmeye fırsat bulamamış ki?

Tabi. 2006’da öğretmenliğe atandın Tamer Efendi. Çok şükür aç değilsin açıkta değilsin. O gün bugündür ne kadar kolay hayatı güzel yaşamak. O güzel yaşamayı sefalet çektiğin dönemlerdeki kendine anlat bir de. Sanki taktikler tek başına yeterliymiş gibi. Kendini kurtardıktan, ekonomik durumunu iyi kötü garantiye aldıktan sonra çıkıp da Montaigne misali, Marcus Aurelius misali yaşama sanatından, küçük mutluluklardan, şirin deneyimlerden filan bahsetmek nasıl da cazip, değil mi? Henüz paçayı sıyırmamış, genç, öğrenci, işsiz vb. durumdaki insanlara anlat bakalım. Adamın cebinde yirmi lira yokken bakalım bunlar ona ne kadar hitap edecek?

Bence bir felsefeci insanlara öncelikle kendilerini kurtarmayı salık vermeli. Ne yapmalıyım? İş bul abi. Derhal parasızlık sorununu çöz. Diploma mı alırsın n'aparsın bilmem ama bi'şekilde kurtar kendini. Nietzsche erkenden emekli olduktan sonra İsviçre’nin kentlerini ve kasabalarını geziyor, emekli maaşıyla pansiyonlarda konaklayıp kitaplarını yazabiliyordu. Öncelikle, çalışmaksızın pansiyonun kirasını ödeyebilme ve aylarca inzivaya çekilebilme olanağını yaratmıştı kendine. Böylelikle İsviçre'nin bir dağ köyünde kaldığı pansiyonda Böyle Buyurdu Zerdüşt'ü yazmıştı. 
Önce kendini sağlama almalı. Yoksa hayata dair derin mevzulara sıra gelmediği gibi, "güzel yaşama" tavsiyelerinin de bir faydası olmuyor.