12 Nisan 2018 Perşembe

Gösteri Sanatları, Beden Gücü ve Kendine Hayran Olmak


Opera sanatçısı Koray Damcıoğlu bilek güreşinde Türkiye ikincisi olmuş. Şaşırmadım. Güçlü bir sese sahip insanların bedenen de güçlü olduğunu gözlemliyorum. Sesini kontrol etmek bir bakıma bedenini kontrol etmek demek. Geniş bir göğüs kafesi, güçlü bir beden ve o bedeni koordine eden iradenin bireşimi. O yaşlı hâliyle bile bir saat, bazen iki saat boyunca ayakta dikilen, üst üste aryalar söyleyen Pavarotti’yi gözünüzün önüne getirin mesela. Herhangi bir genci sahnede öyle diksen yorulur, beli tutulur belki :) Pavarotti ise yaşlı hâliyle bir saat boyunca ortalığı inletiyordu. Genç Pavarotti bildiğin pehlivan gibiydi zaten. Bir dönem futbol oynadığını okumuştum hatta.

Tiyatro izlerken, hele uzun diyalogların ve hareketli sahnelerin yaşandığı uzun soluklu bir oyunsa izlediğim, oyuncuların sarf ettiği efora hayran kalıyorum. Bir buçuk saattir sahnedesin yahu: Oradan oraya koşturuyor, durmaksızın yüksek sesle konuşuyor, eğilip kalkıyor, diğer oyuncuyu itekliyor, kavga edip yere kapaklanıyorsun. İdmansız kişiyi çıkartın, şöyle on dakikalık bir tirat dillendirsin ve hareketli bir sahne canlandırsın, “yoruldum” deyip kenara çekilir herhalde. Gösteri sanatlarında bedenin hareketleri küçük ve yumuşak değil. Kollar sert bir şekilde açılıyor, jest ve mimikler belirgin, insanların dikkati üzerinde olmalı. Beden hep çalışıyor. Boncuk boncuk terliyorsun ve ne kadar kalori yaktığın belli değil.

Elbette güzel bir ses ve güçlü bir beden yeterli değil. Bir de irade lazım. Kararlılık ve hırs. Hedeften sapmadan, bıkıp usanmadan prova üzerine prova. Ünlü kişilerle tanışan insanlar onların aura’sından da söz eder. Sahne dışında, havadan sudan konuşurken bile dikkatleri bir şekilde üzerlerinde toplayan cazibe merkezleri. Ekranda tuhaf görünen, yapmacık duran kişiler, en azından çoğunluğu diyebilirim, ekranda nasılsa gerçekte de öyle. Bir arkadaşım Ayhan Sicimoğlu ile rastlaşmış, “adam ekranda gördüğünün aynısı Tamer. Konuşması, her şeye ilgi duyması, sürekli bir şeyler anlatmak istemesiyle ekranda göründüğünden hiçbir farkı yok” demişti.

Bir de, naçizane, ünlü kişilerin, ki ünlü derken bir meziyeti olup da ünlenen kişileri kastediyorum, varoluş kudretinin de yüksek olduğuna inanıyorum. Hani çoğunluk üç birim ışık saçıyorsa onlarda bu beş birimmiş, on birimmiş gibi geliyor. Tüm gözleri üzerine çekmek, alkışlanmak, takdir edilmek arzusuyla yanıp tutuşan, bir meziyete sahip olmakla yetinmeyip, kenara çekilmeyip bunu başkalarına göstermek isteyen, meziyeti sebebiyle başkalarından üstün olduğuna inanan insanlar. Selda Bağcan şarkı söylerken kendi sesini duyduğunda tüylerinin diken diken olduğunu söyledi geçenlerde. Bu ifadeyi çok samimi buldum. Zaten öyle hissetmeseydi ünlenmezdi; zira o şarkıları öyle içten söyleyemezdi diye düşünüyorum.

Böyle insanlar kendilerine hayran oluyor. Başarı biraz da bunun sayesinde geliyor bence; zira kendilerine hayran olmasalardı, ortalama insandan farklılaşarak şöhret olma arzusu duymaz ve bunun için bunca çaba sarf etmezlerdi.