19 Mayıs 2014 Pazartesi

Das Boot (1981) Üzerine Bir Değerlendirme ve Karanlık Madde


Das Boot'un (1981), gelmiş geçmiş en iyi denizaltı filmi olduğu söylenir. Buna şüphe yok. Öte yandan bu film, genelde savaş, özelde ise denizaltı filmi olmanın ötesinde, izleyiciyi insan doğasının karanlık dehlizlerine götürüyor. Zor şartlar altında kaldığı vakit, dayanışmanın en uç örneklerini sergileyen insanoğlunun, doğaya karşı verdiği savaşı kazanması, istikbâlinin teminatı değildir. Filozof Thomas Hobbes, yüzyıllar önce "insan, insanın kurdudur" demişti. Bu sözü doğrularcasına, Cebeli Tarık Boğazı'nın 280 metre derinliğinde, onca basınca maruz kalan, bükülen, somunları ve kapakları teker teker fırlayan ve su almaya başlayan, arızalı bir denizaltıyı harekete geçirebilecek kararlılığa ve iradeye sahip olan insanoğlu, imkânsızı başararak selamete erdiği an, kendi sonunu kendi elleriyle hazırlamakta tereddüt etmeyecektir. Soma Faciası'nda bir kez daha tanık olduğumuz üzere, yeryüzü, tüm o acımasızlığı ve dayatmalarıyla, esasen, yeraltından daha karanlıktır. Benzer şekilde, Das Boot ile farkına varırız ki, denizin 280 metre altından bile daha tehlikeli, gaddar, entrikacı, hesapçı ve zararlı bir şey varsa, o da denizin üstü, yani yine yeryüzüdür -üstünde insanoğlunun ikamet ettiği.

Hâl böyleyken, denizaltı tayfasının verdiği mücadele anlamını yitirir mi? Sonuca bakarsak evet. Gelgelelim, insanoğlunun, iradesiyle aklını birleştirip, kendi benzerleriyle dayanışma sergilediği vakit başaramayacağı hiçbir iş olmadığını da idrak ederiz. Öyleyse, iyilikleri gerçek kılmak için umutlu olabiliriz. Papillon (1973), bize irade ve aklın birleşmesinin (dalgalarının yönünü, rüzgarın şiddetini, akıntıları vs. hesapla, aynı zamanda kararlı ol) selametle sonuçlanmasını öğretmişti. Das Boot ile irade ve aklın yanına bir de dayanışmayı eklemiş olduk. "İnsan, insanın kurdudur" sözü bir olgu tespitidir, yasa değil; zira mevcut durumun, olması gereken ile aynı olduğunu söyleyemeyiz.

İyi seyirler.


Bilimkurgu filmlerinden aşina olduğumuz Dark Matter'a dair: "Kara Madde ve Kara Enerjinin kaynağı hala bilinmiyor. Gözlemlenebilir evrende yapılan ölçümler, galaksilerin hesaplanabilen maddeden daha fazla bir maddenin çekim etkisi yüzünden çok hızlı döndüklerini ortaya çıkarmıştır. Kaynağını bilmediğimiz bu maddeye Karanlık Madde adını vermekteyiz. Öte yandan, yine son yıllarda yapılan ölçümler göstermiştir ki, itici bir Karanlık Enerji sayesinde evren hızlanarak genişlemektedir. Evrenin enerji yoğunluğunun, kaynağını bilemediğimiz ama ölçebildiğimiz bu karanlık madde (%23) ve karanlık enerjinin (%73) dışında kalıp da tanımlayabildiğimiz kısmı %4 kadardır."

Kerem Cankoçak, Düşünbil Dergisi / 31, s. 28.