9 Ağustos 2013 Cuma

Monsieur Lazhar Hakkında Bir Değerlendirme

Monsieur Lazhar - Canada, 2012
Zevkine güvendiğim bir arkadaşımın önerisi üzerine izlediğim ve beğendiğim bir film.

Kanada'nın Fransızca konuşulan şehri Montreal'e iltica etmiş bir Cezayir'lidir Beşir Lazhar. Cezayir'de karısı ve kızı, karısının yazdığı politik bir kitap nedeniyle oturdukları bina ateşe verilerek öldürülür. Beşir can güvenliği olmadığı gerekçesiyle Canada'ya göçmenlik başvurusunda bulunur. Aynı anda Montreal'deki bir ilkokulun bir sınıf öğretmeni intihar eder. Öğretmenin intiharı çok çarpıcıdır zira kendisini çalıştığı derslikte asar ve iki öğrencisi onun ölmüş bedenini görür. O sınıfla Beşir'in yolları burada kesişir; zira Beşir Cezayir'de bir restoran işlettiği halde kendisini öğretmenmiş gibi tanıtarak okula iş başvurusunda bulunur ve travma altındaki öğrencilerin öğretmeni oluverir bir anda.

Kelin merhemi olsa kendi başına sürermiş misali, Beşir zaten kendisi bir travma deneyimi içerisindedir. Karısının ve kızının öldürülmesine, kendi göçmenlik başvuru sürecinin belirsizliklerine ve öğrencileriyle arasındaki kültürel mesafeye rağmen öğrencilerin yaşadıkları travmayı atlatabilmeleri için elinden geleni yapar. Bir restoran işletmecisidir. O nedenle öğretmenlikte başarılı olduğu söylenemez. Klasik yöntemleri uygulamaya çalışır, sınıfta Balzac okutur, sürekli dilbilgisi üzerinde yoğunlaşır ve tüm bunlar öğrencilerin oflayıp puflamasına neden olur. Öte yandan psikolojik destek bakımından başarılı olduğu söylenebilir.

Öğrencilerin yaşadıkları travmayı atlatmalarında Beşir'in katkısı büyüktür; çünkü ilginç bir şekilde herkes sınıf öğretmeninin intiharının üzerine bir örtü çekmiştir. Kimse bu konuyu konuşmaz. Öğrenciler, öğretmenler ve okul müdiresi dahil, hiç kimse intiharın konusunu dahi açmaz. Beşir ise bu travmanın atlatılmasının onu görmezden gelmekle değil fakat onunla yüzleşmekle mümkün olacağını düşünür. Gelgelelim ne zaman bu konuyu açmak istese meslektaşlarından tepki görür. Kanada ve Cezayir arasındaki kültürel farklılıktan olsa gerek, Kanada'da ölüm konuşulmaz. Öğrencilerin psikolojileri hassas olur gerekçesiyle gerek aileleri gerekse öğretmenleri onları adeta cam bir fanusun içinde, dünya gerçeklerinden kopuk ve acılardan muaf bir şekilde yetiştirmeye çalışmaktadır. 

İntihar eden öğretmen öğrencilerinden ayrılırken, Beşir karısı ve kızından, hatta ülkesinden ayrılmıştır. İkisi de sevdiklerine veda etmemişse de, ilkinde bilinçli bir tavır, ikincisinde bir mecburiyet söz konusudur. Beşir'in öğretmen olmadığı anlaşılınca ona da yol görünür ama o en azından bu kez veda etmek ister öğrencilerine. Mükemmel bir son hazırlar -izleyip görürsünüz orasını, anlatmak istemiyorum. 

Filmin müziği tanıdık gelecek size. Şuradan dinleyebilirsiniz: http://www.youtube.com/watch?v=YV3Avalm5KM

Selamlar,
Tamer Ertangil.